daleszyn@gostyn24.pl

POLECAMY:

Cz─Ö┼Ť─ç I (do ko┼äca XIXw.)

Opisywany w starych dokumentach jako Dalesino, Dalieszino, Daleschino, Daleszyno, znajduje si─Ö na p├│┼énocny zach├│d od Gostynia w woj.wielkopolskim na wysoczy┼║nie leszczy┼äskiej w okolicy, kt├│ra bardzo wcze┼Ťnie by┼éa zamieszkana przez ludno┼Ť─ç s┼éowia┼äsk─ů. ┼Üwiadcz─ů o tym okopy i r├│┼╝ne znaleziska w najbli┼╝szej okolicy, jak np. w Markowie, Kunowie, Dusinie.

Nazwa Daleszyn pochodzi od s┼éowia┼äskiego imienia Dalesz albo Dalesza, np. z roku 1473 znamy kmiecia o imieniu Dalesch, Daleszko. Najstarsza wzmianka historyczna o Daleszynie pochodzi z roku 1300, kiedy to Miko┼éaj, wojewoda kaliski, w┼éa┼Ťciciel Daleszyna zamienia z konwentem lubi┼äskim brzeg Obry z m┼éynem nale┼╝─ůcym do Daleszyna na inny brzeg nale┼╝─ůcy do klasztornego Szczodrochowa.

Nast─Öpna wzmianka o Daleszynie pochodzi z roku 1337. W roku tym nadano mieszczanom gosty┼äskim r├│┼╝ne przywileje i w┼éo┼Ťci; nale┼╝y do nich tak┼╝e Daleszyn. Okaza┼éo si─Ö jednak, ┼╝e dane te s─ů b┼é─Ödne, gdy┼╝ faktem jest, i┼╝ Daleszyn nigdy do mieszczan gosty┼äskich nie nale┼╝a┼é, poniewa┼╝ by┼é zawsze prywatn─ů w┼éasno┼Ťci─ů mo┼╝nej rodziny Wezenborg├│w, kt├│rzy dzier┼╝awili w├│wczas Gosty┼ä. W r.1420 w┼éa┼Ťcicielem Daleszyna by┼é brat Miko┼éaja Wezenburga ÔÇô Jan.

Kolejnymi w┼éa┼Ťcicielami tej wioski byli Kotficze ÔÇô r├│d ┼Ťl─ůski lub turyngowski. Cz─Ö┼Ť─ç tego rodu po kupnie Daleszyna przyj─Ö┼éa nazwisko Daleszy┼äscy. Zamieszkiwali oni Daleszyn a┼╝ do XVIIIw. Rodzina Daleszy┼äskich trudni┼éa si─Ö nie tylko rolnictwem, ale tak┼╝e piastowa┼éa wysokie stanowiska pa┼ästwowe i ko┼Ťcielne. W 1509r. przeprowadzono podzia┼é Daleszyna pomi─Ödzy bra─çmi Wojciechem i Janem Daleszy┼äskim, bo w roku 1522 dziedzictwo tej wioski obejmuj─ů Jan Daleszy┼äski i Miko┼éaj Radomicki.. P├│┼║niej obok Andrzeja ÔÇô syna Wojciecha Daleszy┼äskiego pojawia si─Ö jako dziedzic Daleszyna i Malewa Jan Daleszy┼äski, a wed┼éug innych zapisk├│w w ksi─Ögach ko┼Ťcielnych jest dziedziczk─ů prawdopodobnie Anna z Daleszy┼äskich Stanis┼éawowa Radzewska. Dopiero po jej ┼Ťmierci nast─ůpi┼é podzia┼é Daleszyna pomi─Ödzy Janem Radomickim i Andrzejem Daleszy┼äskim i jego synami Aleksandrem i Piotrem. Na mocy tego podzia┼éu dw├│r w Daleszynie zosta┼é przyznany Andrzejowi a dw├│r w Malewie jego synom. Wspominany wcze┼Ťniej Jan Daleszy┼äski by┼é ziemskim pisarzem pozna┼äskim, a p├│┼║niej s─Ödzi─ů. W roku 1629 zosta┼é on pos┼éem do sejmu, deputantem trybuna┼éu radomskiego i deputantem trybuna┼éu koronnego. Za czas├│w panowania Daleszy┼äskich widzimy jak ich wie┼Ť przechodzi z gospodarki kmieciej na folwarczn─ů.

W roku 1730 Daleszyn zosta┼é podzielony na dwie cz─Ö┼Ťci: jedn─ů cz─Ö┼Ť─ç dzier┼╝awi┼é Bia┼éosk├│rski, a drug─ů kolejno: Urszula i Ludwika ┼╗bikowskie, i Miko┼éaj Kucharski. Wed┼éug zapis├│w ko┼Ťcielnych w 1743 roku do Daleszyna przybywa Wawrzyniec B─Ödorski, kt├│ry by┼é podczaszym ┼éom┼╝y┼äskim. Jednak nie wiadomo w jaki spos├│b sta┼é si─Ö dziedzicem Daleszyna i Malewa. Jak sam twierdzi w swoim memoriale wie┼Ť t─Ö odziedziczy┼é, lecz trudno stwierdzi─ç i udowodni─ç po kim. Wawrzyn B─Ödorski pozostawi┼é po sobie w Daleszynie przykr─ů pami─ůtk─Ö, gdy┼╝ sprowadzi┼é do wsi pe┼éno Niemc├│w ÔÇô protestant├│w, kt├│rzy przez p├│┼étora wieku stanowili wi─Ökszo┼Ť─ç ludno┼Ťci naszej wsi.

Po B─Ödorskim by┼é tu dziedzicem Jan Kurnatowski, dziedzic s─ůsiedniej Dusiny. Kiedy Daleszyn naby┼é, nie uda┼éo si─Ö stwierdzi─ç. Wiadomo tylko, ┼╝e w roku 1819 wie┼Ť ta by┼éa ju┼╝ w jego posiadaniu. Kolejnym w┼éa┼Ťcicielem by┼é Alojzy Rado┼äski (rok ok.1840). Jego ┼╝ona Kornelia Zakrzewska, kt├│ra zmar┼éa w roku 1875, zaprzepa┼Ťci┼éa maj─ůtek, sprzedaj─ůc Daleszyn w r─Öce Niemca ÔÇô Ernesta Pietsch-Schr├Ânera. Ten w Daleszynie nigdy nie zamieszka┼é, ale wydzier┼╝awia┼é maj─ůtek, m.in. w 1881 roku Gieffersowi.

Oko┼éo roku 1897 dowiadujemy si─Ö o nowym w┼éa┼Ťcicielu Daleszyna - fabrykancie Edwardzie Tillgnerze z Pogorzeli. Wed┼éug zapisk├│w kronikarskich w roku 1905 maj─ůtek kupi┼éa Komisja Kolonizacyjna, kt├│ra przeznaczy┼éa znaczne kapita┼éy na budow─Ö porz─ůdnych zabudowa┼ä gospodarczych i szko┼éy.



┼╣r├│d┼éo: W┼éadys┼éaw Stachowski - ÔÇ×Materia┼éy do dziej├│w wsi powiatu gosty┼äskiego, mps Zbiory Muzeum w GostyniuÔÇŁ